Миопия, ошондой эле жакынды көрбөө деп аталат, бул алыскы объектилерди караганда көрүүнү бүдөмүктөтүү менен мүнөздөлгөн рефракциялык көрүү оорусу, ал эми жакынды көрүү даана бойдон калат. Дүйнө жүзү боюнча эң кеңири таралган көрүү бузулууларынын бири катары миопия бардык курактагы адамдарга таасир этет. Анын пайда болуу коркунучу, айрыкча жаш калк арасында өсүүдө, ошондуктан анын негизги себептерин, потенциалдуу кесепеттерин жана натыйжалуу алдын алуу стратегияларын түшүнүү барган сайын маанилүү болуп баратат.
1. Миопия деген эмне?
Миопия, көбүнчө жакынды көрбөөчүлүк деп аталат, бул көз алмасынын узундугу же көздүн чел кабыгынын өтө ийри болушу менен мүнөздөлгөн рефракция катасы. Бул анатомиялык өзгөрүү кирген жарыктын торчо кабыкка түз эмес, анын алдына фокусталышына алып келет, натыйжада алыскы объектилерди көрүү бүдөмүк болот.
Миопия, адатта, рефракциянын ката даражасына жараша төмөнкүдөй классификацияланат:
1) Миопиянын төмөндүгү:-3,00 диоптрден аз рецепт менен коштолгон жакынды көрбөөнүн жеңил түрү.
2) Орточо миопия:Орточо деңгээлдеги миопия, анда рецепт боюнча кабыл алуу -3,00дөн -6,00 диоптрге чейин өзгөрөт.
3) Жогорку миопия:Миопиянын оор түрү, рецепт боюнча -6,00 диоптрден ашкан, көбүнчө торчо кабыктын ажырашы, глаукома же миопиялык макулярдык дегенерация сыяктуу олуттуу көз ооруларынын пайда болуу коркунучу жогору.
2. Миопиянын себептери
Миопия – бул генетикалык бейімділик, айлана-чөйрөнүн таасири жана жашоо образынын таасири астында пайда болгон көп факторлуу оору. Негизги факторлор төмөндө келтирилген:
Генетикалык факторлор
Миопиянын үй-бүлөлүк тарыхы адамдын бул ооруга чалдыгуу ыктымалдыгын бир топ жогорулатат. Ата-энесинин бири же экөө тең миопия менен жабыркаган балдарда бул рефракция катасына чалдыгуу коркунучу бир топ жогору, бул оорунун күчтүү тукум куучулук компонентин баса белгилейт.
Айлана-чөйрөнүн факторлору
1) Жумушка жакын жерде узак убакытка созулган:Окуу, жазуу же санариптик түзмөктөрдү узак убакыт бою колдонуу сыяктуу визуалдык фокусту талап кылган иш-аракеттерге узак убакыт бою катышуу көзгө олуттуу күч келтирет жана миопиянын негизги экологиялык коркунуч фактору катары аныкталган.
2) Сырткы жарыктын жетишсиздиги:Сыртта, айрыкча табигый жарык жетиштүү болгон чөйрөдө чектелген убакыт өткөрүү, айрыкча педиатриялык популяцияларда миопиянын көбөйүшү менен тыгыз байланышта. Табигый жарыктын таасири көздүн өсүшүн жөнгө салууда жана ашыкча октук узаруунун алдын алууда коргоочу ролду ойнойт деп эсептелет.
Жашоо образы
Миопиянын өнүгүшүнө жана өнүгүшүнө экран алдында узак убакыт туруу, физикалык активдүүлүктүн азайышы жана сыртта аз убакыт өткөрүү менен мүнөздөлгөн заманбап жашоо образы олуттуу салым кошот. Бул жүрүм-турум көрүү стрессин күчөтөт жана көздүн ден соолугун оптималдуу сактоо үчүн жагымсыз шарттарды жаратат.
3. Миопиянын белгилери
Миопиянын клиникалык көрүнүштөрү көбүнчө төмөнкүлөрдү камтыйт:
1) Алыстан көрүүнүн бүдөмүктөшү:Жакын аралыктагы объектилерди даана көрүү кыйынчылыгы сакталып калат, ал эми алыскы аралыктагы объектилерди даана көрүү кыйынчылыгы сакталат.
2) Көздүн тез-тез кысылышы же чарчоосу:Алыскы объектилерге көңүл бурууну жакшыртуу максатында көзүн кысууга жакындык же узакка созулган көрүү милдеттеринен улам көздүн чарчоосу.
3) Баш оору:Көбүнчө алыскы объектилерге узак убакыт бою көңүл буруу менен байланышкан чыңалуудан улам пайда болот.
4) Визуалдык тапшырмаларга жакындыктын жогорулашы:Так көрүү үчүн телевизорго жакыныраак отуруу же окуу материалдарын кыска аралыкта кармоо зарылдыгы.
Эгерде сизде же балаңызда ушул симптомдордун бири байкалса, так диагноз коюу жана тийиштүү оңдоо чараларын көрүү үчүн квалификациялуу көз адисинен комплекстүү көз текшерүүсүнөн өтүү маанилүү.
4. Миопиянын таасири
Миопия жашоо сапатына олуттуу таасир этиши мүмкүн, айрыкча, оңдолбогон учурда. Көрүүнүн бүдөмүктөнүүсүнөн тышкары, жогорку миопия көздүн ден соолугуна байланыштуу олуттуу көйгөйлөргө алып келиши мүмкүн, анын ичинде:
1) Торчо кабыктын ажырашы:Эгерде өз убагында дарыланбаса, торчо кабык көздүн арткы жагынан ажырап, көрүүнү начарлатышы мүмкүн.
2) Глаукома:Миопиялык көздөрдөгү жогорку көз басымы көрүү нервинин жабыркашы коркунучун жогорулатат.
3) Миопиялык макулярдык дегенерация:Торчо кабыктын узакка созулушу макулярдык жабыркоого жана көрүүнү начарлатууга алып келиши мүмкүн.
5. Миопиянын алдын алуу жана башкаруу
Миопияга генетикалык жакындыкты өзгөртүүгө мүмкүн болбосо да, ар кандай далилдерге негизделген стратегиялар анын пайда болушунун алдын алууга же анын өнүгүшүн жайлатууга жардам берет. Бул ыкмалар жашоо образын өзгөртүүгө, айлана-чөйрөгө өзгөртүүлөрдү киргизүүгө жана эрте аныктоого багытталган:
1) Сыртта өткөргөн убакытты көбөйтүңүз
Изилдөөлөр көрсөткөндөй, табигый жарыкка дуушар болуу миопиянын өнүгүшүнө жана күчөшүнө каршы маанилүү коргоочу ролду ойнойт. Балдарды күнүнө жок дегенде эки саат сыртта өткөрүүгө үндөө көздүн өсүшүн жөнгө салууга жана миопия коркунучун азайтууга жардам берет.
2) 20-20-20 сызгычын кабыл алыңыз
Узакка созулган жакын жерде иштөөдөн көздүн чарчоосун азайтуу үчүн 20-20-20 эрежесин колдонуңуз: ар бир 20 мүнөт сайын 20 секунд тыныгуу жасап, жок дегенде 20 фут алыстыктагы объектке көңүл буруңуз. Бул жөнөкөй көнүгүү кирпикчелерди бошоңдотот.булчуңдарды чыңдайт жана ашыкча жайгашууга жол бербейт.
3) Экран убактысын чектөө
Санариптик түзмөктөрдү, айрыкча балдарда, ашыкча колдонуу миопиянын өнүгүшү менен тыгыз байланышта. Жакындан фокустоо тапшырмаларына көз карандылыкты азайтуу үчүн ачык асман алдындагы спорт, хобби же жаратылышты изилдөө сыяктуу альтернативдүү иш-аракеттерди колдоңуз.
4) Жарыктандыруу шарттарын оптималдаштыруу
Окуу, жазуу жана экранды колдонуу сыяктуу бардык визуалдык тапшырмалар жакшы жарыктандырылган чөйрөдө аткарылышын камсыз кылыңыз. Туура жарыктандыруу керексиз визуалдык чыңалууну азайтып, көздүн ден соолугун чыңдайт.
5) Көздү үзгүлтүксүз текшертип туруңуз
Миопияны эрте аныктоо жана дарылоодо өз убагында кийлигишүү үчүн үзгүлтүксүз комплекстүү көз текшерүүлөрү абдан маанилүү. Миопиянын үй-бүлөлүк тарыхы бар балдар жана адамдар үчүн үзгүлтүксүз текшерүүлөр өзгөчө маанилүү, бул тиешелүү оңдоо чараларын көрүүгө жана анын өнүгүшүн көзөмөлдөөгө мүмкүндүк берет.
6. Санарип доорундагы миопия
Санариптик түзмөктөрдүн өсүшү жашообузга ыңгайлуулук алып келди, бирок ошол эле учурда дүйнө жүзү боюнча миопия учурларынын көбөйүшүнө өбөлгө түздү. "Санариптик көздүн чарчоосу" же "компьютердик көрүү синдрому" деп аталган бул синдромду узак убакыт бою колдонуу жакынды көрбөөчүлүктүн белгилерин күчөтүшү мүмкүн.
Көздүн санариптик чарчоосун азайтуу стратегиялары
Экранды узак убакыт колдонуунун терс таасирлерин азайтуу жана миопиянын өнүгүшүнүн коркунучун азайтуу үчүн төмөнкү практикалар сунушталат:
1) Экрандын жарыктыгын оптималдаштыруу:Санариптик экрандардын жарыктыгын бөлмөдөгү жарыкка дал келтириңиз. Бул жаркыроону азайтып, ашыкча контрасттан улам көздүн чарчоосунун алдын алат.
2) Көрүү аралыгын туура сактаңыз:Көздүн чарчоосун азайтуу үчүн экрандарды тийиштүү аралыкта, адатта колдун узундугунда жайгаштырыңыз. Мындан тышкары, табигый көрүү сызыгын түзүү үчүн экранды көздүн деңгээлинен бир аз төмөн жайгаштыруу керек.
3) Үзгүлтүксүз көз ирмөөнү машыктырыңыз:Көздү нымдуу кармоо жана экранды узак убакыт колдонуудан улам пайда болгон кургактыкты азайтуу үчүн тез-тез ирмөө маанилүү. Көз жаштын пайда болушун жакшыртуу үчүн аң-сезимдүү жана үзгүлтүксүз ирмөөгө аракет кылыңыз.
Бул алдын алуу чараларын күнүмдүк жашоо образына киргизүү менен, адамдар санариптик көздүн чарчоосунун таасирин бир топ азайтып, көздөрүн экран алдында узак убакыт бою иштөөнүн күчөгөн таасиринен коргоого жардам бере алышат.
7. Корутунду
Миопия глобалдык деңгээлде өсүп жаткан көйгөй болуп саналат, бирок туура билим жана алдын алуучу чаралар менен аны натыйжалуу башкарууга болот. Жашоо образын өзгөртүү, коррекциялык линзалар же өркүндөтүлгөн дарылоо ыкмалары аркылуу дени сак көрүүнү сактоого болот.
At ИДЕАЛДЫК ОПТИКАЛЫК, биз жөн гана линза жеткирүүчү эмеспиз — биз сиздин көзгө кам көрүү боюнча өнөктөшүңүзбүз. Миопия боюнча биздин чечимдердин түрлөрүн изилдөө жана өзүңүз жана үй-бүлөңүз үчүн көрүүнү жакшыртууга карай биринчи кадамды жасоо үчүн бүгүн биз менен байланышыңыз.
Жарыяланган убактысы: 2024-жылдын 18-декабры